Phát hiện sớm và phòng ngừa tật khúc xạ cho trẻ

(KHPT) Tật khúc xạ ở mắt là một trong những căn bệnh học đường rất thường gặp ở trẻ em. Hậu quả là trong lớp học, trẻ không nhìn rõ trên bảng, hay chép nhầm bài, đọc nhầm chữ ảnh hưởng lớn đến chất lượng học tập. Nếu không chữa trị kịp thời trẻ sẽ bị đau nhức mắt, chóng mặt, hạn chế đến sinh hoạt và vui chơi, thậm chí có thể dẫn đến mù lòa…
Phát hiện sớm và phòng ngừa tật khúc xạ cho trẻ
 Những tật khúc xạ thường gặp    Chức năng của mắt là thu nhận ánh sáng giúp nhìn rõ hình ảnh của những vật xung quanh. Mắt bình thường (còn gọi là mắt chính thị) là mắt cho phép tia sáng đi vào hội tụ đúng trên võng mạc. Võng mạc chính là lớp thần kinh tiếp thu ánh sáng truyền về não bộ giúp “nhìn” thấy vật xung quanh. Chỉ khi ánh sáng hội tụ đúng ở võng mạc thì vật mới được nhìn rõ. Khi mắt không có khả năng hội tụ một cách chính xác những tia sáng đúng trên võng mạc thì gọi là mắt có tật khúc xạ. Các loại tật khúc xạ thường gặp ở trẻ em bao gồm cận thị, viễn thị, loạn thị và lệch khúc xạ giữa hai mắt
   - Cận thị: Là mắt có trục nhãn cầu dài hơn bình thường hoặc công suất khúc xạ quá lớn, khi đó hình ảnh của vật sẽ hội tụ ở phía trước của võng mạc. Người bị cận thị nhìn xa mờ nhưng nhìn gần vẫn rõ nhờ vào chức năng điều tiết của mắt trừ khi cận thị quá nặng. Cận thị có thể là bẩm sinh (thường là cận thị nặng) hay mắt phải do quá trình phát triển (thường xảy ra lúc trẻ 7-10 tuổi).
   - Viễn thị: Ngược lại với mắt cận thị là mắt có trục nhãn cầu ngắn hơn bình thường và khi đó hình ảnh của các vật nằm ở phía sau của võng mạc. Người bị viễn thị nhìn xa rõ hơn nhìn gần. Tuy nhiên, nếu bị viễn thị nặng thì sẽ nhìn mờ cả khi nhìn xa và khi nhìn gần.
   - Loạn thị: Mắt loạn thị là mắt có các kinh tuyến khúc xạ không đều nhau. Vật nhìn không được in rõ nét trên võng mạc khiến người bệnh nhìn mờ cả xa và gần. Loạn thị có thể là đơn thuần hoặc phối hợp với cận thị (gọi là loạn thị cận), viễn thị (loạn thị viễn) hay phối hợp cả loạn thị và viễn thị (gọi là loạn thị hỗn hợp).
  - Lệch khúc xạ: Là hiện tượng có sự khác nhau về khúc xạ giữa hai mắt có thể là một mắt cận còn mắt kia viễn hoặc cả hai mắt cùng cận hay cùng viễn nhưng khác nhau về mức độ. Đôi khi là một mắt chính thị còn mắt kia là cận thị đơn thuần, viễn thị đơn thuần hay cận thị loạn hoặc là viễn thị loạn. Điều đó có thể gây ra nhược thị do thị lực ở mắt có tật khúc xạ lớn hơn phát triển không bình thường.
   Những dấu hiệu của tật khúc xạ
   Phụ huynh, thầy cô và người chăm sóc trẻ nên chú ý quan sát các em khi học tập, sinh hoạt để phát hiện kịp thời các dấu hiệu nghi ngờ sau đây:
      - Do nhìn xa không rõ nên khi xem tivi các em hay chạy lại gần để nhìn cho rõ, lại gần bảng mới thấy chữ hoặc chép “ké” bài của bạn.
      - Hay nheo mắt hoặc nghiêng đầu khi xem tivi hay nhìn một vật ở xa.
      - Đọc chữ hay bị nhảy hàng hay dùng ngón tay để dò theo các chữ khi đọc hoặc đọc chữ rất chậm so với các bạn cùng lớp.
      - Hay chép sai đề bài hay viết sai chữ. Trẻ bị loạn thị thường nhìn mờ và “nhòe” khi nhìn lên bảng, hay đọc nhầm những chữ cái chẳng hạn như chữ H đọc thành chữ N, chữ B đọc thành chữ H, chữ I đọc thành chữ T…
      - Thường hay dụi mắt dù trẻ không buồn ngủ.
      - Than mỏi mắt, nhức đầu hay chảy nước mắt.
   Phòng ngừa tật khúc xạ
Nơi học tập phải đảm bảo đủ ánh sáng, nên dùng loại đèn dây tóc có chụp phản chiếu, nếu dùng đèn Nê-on thì nên dùng loại có 2 bóng mắc song song. Ánh sáng phải chiếu từ phía trước mặt hoặc đối diện với tay cầm bút, góc học tập nên bố trí gần của sổ.
     Tư thế ngồi học phải thẳng lưng, hai chân khép để trên nền nhà, đầu cúi 10 – 15 độ. Chiều cao bàn ghế phải phù hợp với cấp học, khoảng cách từ mắt đến sách vở là 25cm với cấp tiểu học, 30cm với cấp trung học cơ sở và 35cm với học sinh phổ thông trung học. Tuyệt đối không đọc sách trong điều kiện thiếu hụt ánh sáng, khi đang đi tàu xe, khi nằm, khi đang ăn.
    Chữ viết trong tập vở phải rõ nét, không viết mực đỏ, mực xanh lá cây, không đọc sách in chữ quá nhỏ, in trên giấy vàng, giấy đen.
  Phải có chế độ học tập và vui chơi ngoài trời hợp lý để mắt được nghỉ ngơi – thư giãn và điều tiết giữa nhìn gần và xa. Sau khi học khoảng1 giờ cần phải nghỉ 10 – 15 phút. Khi xem tivi, chơi điện tử không nên quá 60 phút mỗi lần, không ngồi quá gần sẽ ảnh hưởng tới mắt, khoảng cách an toàn cho trẻ là ngồi cách màn hình máy vi tính 50cm và cách màn hình tivi ít nhất là 2m.
  Cần có chế độ dinh dưỡng tốt và hợp lý cho mắt, ngủ đủ giấc từ 8 – 10 tiếng một ngày, dinh dưỡng nên ăn nhiều rau xanh, trái cây đảm bảo cung cấp đủ các loại vitamine cho cơ thể.
Các bậc phụ huynh cần cho trẻ đi khám kiểm tra định kỳ “sức khỏe cho đối mắt” mỗi 6 tháng một lần, hoặc thấy trẻ hay dụi mắt, nheo mắt, cúi sát tập vở... để kịp thời phát hiện và điều chỉnh hiệu quả các tật khúc xạ có thể xảy ra cho trẻ.

Tác giả bài viết: ThS. BS Đinh Thạc

Nguồn tin: Theo khoahocphothong.com.vn