Trang nhất » Tin tức sự kiện » Khoa học & công nghệ

Phát triển công nghệ sinh học và bảo tồn, sử dụng bền vững nguồn gen

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học (CNSH) trong sản xuất và đời sống, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế của sản phẩm, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, trong những năm qua, tỉnh Cao Bằng đã chú trọng phát triển CNSH và bảo tồn, sử dụng, khai thác hợp lý nguồn gen, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ thiên nhiên, môi trường trên địa bàn tỉnh.
Phòng nuôi cấy mô, Trung tâm ứng dụng tiến bộ KH&CN

Phòng nuôi cấy mô, Trung tâm ứng dụng tiến bộ KH&CN

Phát triển mạng lưới trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm về CNSH

Thực hiện Quyết định số 1096/QĐ-UBND ngày 13/6/2006 của UBND tỉnh Cao Bằng về việc phê duyệt Chương trình phát triển và ứng dụng CNSH của tỉnh đến năm 2020, mạng lưới trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm về CNSH trên địa bàn tỉnh đã được đầu tư, nâng cao hiệu quả hoạt động, cụ thể như:

Hiện nay, tổng số các cơ sở Y tế trên địa bàn tỉnh có 21 phòng xét nghiệm (gồm 18 phòng xét nghiệm thuộc các cơ sở y tế công lập và 03 phòng xét nghiệm thuộc các cơ sở y tế ngoài công lập) đã được cấp giấy chứng nhận an toàn sinh học còn hiệu lực và tự công bố đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học cấp I, II theo Nghị định số 103/2016/NĐ-CP của Chính phủ.

Trung tâm Kiểm nghiệm Dược phẩm - Mỹ phẩm trực thuộc Sở Y tế tỉnh Cao Bằng đã được tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật cho phòng xét nghiệm. Hiện nay, Trung tâm đã có cơ sở hạ tầng khang trang và hiện đại với diện tích mặt bằng hơn 1.600m2 (trong đó diện tích cho phòng thí nghiệm hơn 800m2 . Hệ thống thiết bị được trang bị cho đơn vị đều được xây dựng quy trình vận hành, hướng dẫn sử dụng và theo dõi thiết bị theo đúng quy trình ISO/IEC 17025:2005, qua đó sử dụng hiệu quả trong việc triển khai áp dụng quản lý chất lượng toàn diện trong quản lý chất lượng thuốc, mỹ phẩm từ khâu bảo quản, lưu thông, phân phối nhằm đảm bảo thuốc, mỹ phẩm có chất lượng tốt, hiệu quả và an toàn khi sử dụng.

Trung tâm ứng dụng tiến bộ KH&CN trực thuộc Sở KH&CN tỉnh Cao Bằng đang hoàn thiện hồ sơ đăng ký để tiến hành công nhận phòng phân tích kiểm nghiệm đạt chuẩn VILAS. Hiện nay, đang tiếp tục thực hiện các phép thử tại phòng thí nghiệm: Xác định tổng chất hữu cơ, pH đất, pH nước; mô hình nấm, sản xuất nấm sò; hoàn thiện các quy trình mẫu trong phòng nuôi cấy mô, cấy mô mía, mô chuối, lan kim tuyến để triển khai ứng dụng vào sản suất tại địa phương.

Bảo tồn và sử dụng bền vững nguồn gen

Chương trình bảo tồn và sử dụng bền vững nguồn gen thực hiện Quyết định số 2223/QĐ-UBND ngày 30/12/2014 về phê duyệt Quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học tỉnh Cao Bằng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 được tổ chức thực hiện có hiệu quả trên địa bàn tỉnh.

Năm 2012-2014, từ nguồn vốn sự nghiệp KH&CN, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam phối hợp với Trung Tâm Địa Môi trường và Tổ chức Lãnh thổ, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam đã triển khai thực hiện đề tài cấp tỉnh về Nghiên cứu điều tra, đánh giá thực trạng đa dạng sinh học và tài nguyên thiên nhiên làm cơ sở khoa học cho việc xây dựng khu bảo tồn Phia Oắc - Phia Đén, huyện Nguyên Bình, nhằm làm cơ sở khoa học cho việc quy hoạch bảo tồn gen, phát triển phục vụ cho sự nghiệp phát triển bền vững ở huyện Nguyên Bình nói riêng và tỉnh Cao Bằng nói chung. Qua kết quả nghiên cứu cho thấy đây là một khu rừng còn giữ được nhiều nét nguyên sinh, bởi các hệ sinh thái (HST) rừng kín thường xanh mưa ẩm á nhiệt đới núi cao, rừng kín ấm, rừng hỗn giao gỗ - tre nứa, cấu trúc 4 tầng với độ che phủ lớn. Đặc biệt có một số HST đặc trưng cho vùng núi cao như: HST rừng lùn, rừng rêu. Trong thảm có hàng ngàn loài thực vật, trong đó có một số loài cây có giá trị kinh tế và giá trị bảo tồn cao như: Cây vù hương hay còn gọi là re hương, lát hoa, sến mật, nghiến , dẻ tùng cùng với nhiều cây thuốc quý, quần thể phong lan, ... Với các thảm xanh bốn mùa tươi tốt, là nơi tạo điều kiện sinh tồn cho khu hệ động vật hoang dã; bước đầu đã thống kê gần 80 loài động vật có vú hàng trăm loài chim, bò sát và lưỡng cư, hàng vạn các loài côn trùng cùng các loài thủy sinh vật trong các khe, suối. Trong đó có một số loài thuộc diện quý hiếm, có tên trong Sách đỏ Việt Nam (2007), Sách đỏ Thế giới (2010) và Nghị định 32/2006 /NĐ-CP của Chính phủ về quản lý thực vật, động vật rừng nguy cấp quý hiếm như: Hươu xạ, sơn dương, cu li lớn, cu ly nhỏ, vượn đen Đông bắc, khỉ cộc, gấu ngựa, cầy sao, sóc bay sao, gà lôi trắng … và hàng trăm các loài thủy sinh vật có giá trị kinh tế cao, là nguồn tài nguyên đa dạng sinh học, một quỹ gen tự nhiên rất quý giá, còn ít ỏi trong tự nhiên ở Việt Nam. Rừng núi Phia Oắc - Phia Đén còn là khu rừng đầu nguồn quan trọng của Nguyên Bình và các vùng lân cận, góp phần giảm thiểu các hiện tượng cực đoan của khí hậu trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện nay, có khả năng lọc sạch các chất ô nhiễm do các hoạt động khai thác khoáng sản, góp phần ngăn ngừa thiên tai, trượt lở, xói mòn đất, lũ lụt và rừng lùn, rừng rêu, rừng nguyên sinh cùng các loại rừng khác trong khu vực hấp thụ cacbon điều hòa không khí.

 Vượn Cao Vít được ghi nhận ở Việt Nam từ năm 1884, đến năm 1965 thu được 3 tiêu bản ở huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Đến năm 2000, loài vượn này được coi là tuyệt chủng do không có bất cứ ghi nhận nào về sự tồn tại của loài. Từ năm 2002, qua điều tra, khảo sát của Tổ chức Bảo tồn động thực vật hoang dã quốc tế (FFI), các nhà khoa học đã phát hiện một quần thể với khoảng 26 cá thể còn tồn tại trong khu rừng nhỏ, thuộc 2 xã Phong Nậm và Ngọc Khê thuộc huyện Trùng Khánh giáp biên giới Trung Quốc. Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Cao Bằng ra Quyết định số 2536/QĐ-UBND ngày 15/11/2006 thành lập Khu Bảo tồn và sinh vật cảnh Vượn Cao Vít Trùng Khánh, với diện tích gần 1.700 ha trên phạm vi các xã Ngọc Khê, Ngọc Côn và Phong Nậm của huyện Trùng Khánh. Đến nay, theo số liệu điều tra mới nhất của Tổ chức FFI đã thống kê trong khu vực bảo tồn hiện có khoảng 22 đàn, với 136 cá thể Vượn Cao Vít. Việc gia tăng số lượng đàn và cá thể đã và đang đặt ra yêu cầu mở rộng không gian sống cho loài vượn này. Và đề tài nghiên cứu khoa học “Mở rộng và nâng hạng cấp quốc gia Khu Bảo tồn loài và sinh vật cảnh Vượn Cao Vít Trùng Khánh” đã được UBND tỉnh Cao Bằng phê duyệt và đang được thực hiện.

Để phục vụ cho nhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội địa phương, công tác nghiên cứu, bảo tồn và xây dựng quy trình công nghệ nuôi cấy mô tế bào để nhân giống đối với một số loại cây hiệu quả kinh tế cao như: Hà Thủ ô đỏ, Ba kích tím; các giống chè xanh chất lượng cao tại xã Thị Ngân; nấm hương; Thất diệp nhất chi hoa; giống lúa nếp đặc sản của huyện Trùng Khánh; nếp Hương Bảo Lạc; cây lê; cây Dẻ Trùng Khánh … đang được đẩy mạnh, đã góp phần cung cấp nguồn giống tốt cho người dân, nâng cao năng suất, giúp người dân mở rộng quy mô sản xuất và nâng cao thu nhập.

Nấm hương rừng Cao Bằng đã được nhân giống thành công

Khó khăn đặt ra và giải pháp khắc phục

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác phát triển CNSH và bảo tồn, sử dụng, khai thác hợp lý nguồn gen trên địa bàn tỉnh gặp một số khó khăn như: Công tác quản lý, bảo tồn quỹ gen của tỉnh chưa hình thành hệ thống, chủ yếu là khoanh nuôi, cải tạo, phục hồi ngoài tự nhiên và một số ít được duy trì trong phòng nuôi cấy mô, do vậy chưa thể bao quát, kiểm soát được nguồn gen trên địa bàn; Đội ngũ công chức quản lý nhà nước về đa dạng sinh học còn hạn chế, chưa có bộ phận chuyên trách từ cấp tỉnh đến cấp huyện; Nguồn tài chính đầu tư trực tiếp cho xây dựng mạng lưới các tổ chức nghiên cứu, các phòng thí nghiệm về CNSH và các hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học còn thạn chế, chủ yếu vẫn dựa vào nguồn ngân sách nhà nước đầu tư để vận hành bộ máy quản lý; Cơ chế tài chính cho bảo tồn đa dạng sinh học chưa được xây dựng và áp dụng rõ ràng...

Để nâng cao hiệu quả công tác phát triển CNSH và bảo tồn, sử dụng, khai thác hợp lý nguồn gen trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới, các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương các cấp cần tiếp tục tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, của tỉnh về công tác Quy hoạch mạng lưới trung tâm nghiên cứu và phòng thí nghiệm về CNSH và Chương trình bảo tồn và sử dụng bền vững nguồn gen trên địa bàn, tạo sự đồng thuận từ cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương và nhân dân; tiếp tục xây dựng kế hoạch, quy hoạch đánh giá đa dạng di truyền nguồn gen hiện có của địa phương, phục vụ cho công tác chọn tạo giống, đặc biệt ưu tiên đánh giá các nguồn gen quý hiếm, nguồn gen đặc hữu; Đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư để thực hiện quy hoạch, khuyến khích các tổ chức, cá nhân, đặc biệt là doanh nghiệp, bệnh viện đầu tư xây dựng các phòng thí nghiệm CNSH để phục vụ nghiên cứu, sản xuất kinh doanh và cung cấp dịch vụ; Đầu tư tăng cường tiềm lực cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị cho Trung tâm Kiểm nghiệm dược phẩm - mỹ phẩm; Trung tâm ứng dụng tiến bộ KH&CN; các phòng thí nghiệm về CNSH trên địa bàn; Tập trung đào tạo nhân lực KH&CN của các trung tâm phòng thí nghiệm, xây dựng các chính sách ưu đãi thu hút các nhà khoa học có trình độ cao, các sinh viên tốt nghiệp loại giỏi, xuất sắc, có chuyên ngành phù hợp về làm việc tại các trung tâm, các phòng thí nghiệm về CNSH của địa phương; Nâng cao hiệu quả công tác phối họp giữa các cơ quan, ban, ngành địa phương về quản lý, bảo vệ, bảo tồn đa dạng nguồn gen trên địa bàn tỉnh./.

HN
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

HOẠT ĐỘNG THAM MƯU TƯ VẤN

KỶ YẾU KH&CN




















 

THỐNG KÊ TRUY CẬP

Đang truy cậpĐang truy cập : 8

Máy chủ tìm kiếm : 3

Khách viếng thăm : 5


Hôm nayHôm nay : 1909

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 60024

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 7626037