Trang nhất » Tin tức sự kiện » Khoa học & công nghệ

Bí thơm Thạch An – từ món ăn bình dị đến trà uống thanh nhiệt

Thứ tư - 19/01/2022 16:21
Nói đến đặc sản ở huyện Thạch An tỉnh Cao Bằng, người ta không thể không nhớ tới bí thơm. Bí thơm Thạch An mà nhiều người vẫn thường gọi là bí hương với thoang thoảng mùi của hương lúa thì con gái, có vị bùi, ngọt, dẻo dẻo của lúa cơm nếp, dường như đâu đó có vị thanh mát, dịu dịu của suối nguồn. Ai đã từng một lần thưởng thức sẽ khó mà lãng quên, mà ai ngửi rồi cứ muốn ngửi mãi, ai ăn thử rồi cứ muốn ăn thêm miếng nữa, khó lòng dứt ra được.
Sản phẩm "Trà Bí thơm Thạch An" của Trung tâm Ứng dụng tiến bộ Khoa học công nghệ, Sở Khoa học và Công nghệ Cao Bằng

Sản phẩm "Trà Bí thơm Thạch An" của Trung tâm Ứng dụng tiến bộ Khoa học công nghệ, Sở Khoa học và Công nghệ Cao Bằng

Bí thơm dùng làm thực phẩm nấu ăn rất ngon, với cuộc sống đơn giản, mộc mạc của người dân nơi đây thì món bí thường làm những món đơn giản như bí nấu canh xương, bí luộc, bí xào... Bí thơm không chỉ là món ăn mà theo y học cổ truyền, bí có vị ngọt nhạt, tính mát, có công dụng thanh nhiệt, làm tan đờm, mát ruột và hết khát, lợi tiểu, giải độc và giảm béo. Thường được dùng để chữa các chứng bệnh lý hô hấp, phù do bệnh thận, bệnh gan, phù khi mang thai…Ngoài ra, bí thơm còn được xem là một trong những loại thuốc có tác dụng giải nhiệt, chữa được nhiều bệnh như hen suyễn, ho gà, ngộ độc, giúp da đẹp, dáng thon. Với những công dụng từ bí thơm mang lại, tháng 12/2021 Trung tâm Ứng dụng tiến bộ Khoa học công nghệ, Sở Khoa học và Công nghệ Cao Bằng đã nghiên cứu, chế biến bí thơm Thạch An thành trà uống có tên gọi “Trà Bí thơm Thạch An”. Với thành phần 100% từ bí xanh thơm của huyện Thạch An, tốt cho sức khỏe, giúp cơ thể cân bằng dưỡng chất, hỗ trợ điều trị bệnh nóng trong người, thanh lọc cơ thể hiệu quả. Trà khi pha có hương vị thơm, ngon, cách pha chế tại nhà dễ dàng, tin tưởng rằng trà Bí thơm Thạch An sẽ được sự yêu thích, tin dùng của nhiều người. Sản phẩm Trà bí thơm được đóng gói bằng bao bì thân thiện với môi trường, túi zíp tiện sử dụng, hình thức mẫu mã đẹp, phù hợp làm quà tặng cho mọi người, đặc biệt là dịp lễ, tết.

Gọi là bí thơm vì bí có hương vị thơm mát đặc trưng. Bí thơm theo tiếng Tày gọi là Phặc Moong, có nghĩa là bí phấn. Người dân ở xã Lê Lai ở đây không biết chính xác bí thơm được trồng từ lúc nào, chỉ biết rằng từ khi bản làng nơi đây được thành lập, loài bí này đã bén rễ  ở đây. Thế rồi từ đời này qua đời khác, từ vụ này sang vụ khác, khi bí ra quả, người dân ở đây chọn những quả bí đầu tiên nhất trong giàn, những quả thon đều, đẹp, nặng tay, phủ nhiều phấn mới được chọn để làm giống.
Đầu mùa hạ, khi thời tiết đã nóng dần lên, thi thoảng có những cơn gió dịu dàng xua đi mệt mỏi, oi bức và khéo đưa mùi hương của bí cuốn theo như dẫn dụ du khách đến thăm mảnh đất này. Xa xa, thấp thoáng những giàn bí xanh mướt uốn lượn bên sườn đồi, sườn núi là những bông hoa bí vàng len lỏi, điểm xuyết giữa cánh rừng xanh. Sắc vàng ngập tràn ấy báo hiệu một mùa bí hương bội thu. Cánh hoa mỏng manh nhưng không hề yếu ớt, những cánh hoa ấy vẫn ngày ngày đương đầu với gió, với mưa để có thể cho ra những quả bí hương chất lượng. Vẻ đẹp của giàn bí hương đã tạo thành một bức tranh thiên nhiên đẹp hoang sơ và bình dị, cuốn hút người xem đến lạ thường.

Hiện nay Bí thơm chủ yếu được trồng tại xã Lê Lai, huyện Thạch An, bí phù hợp trồng trên đất ruộng 1 vụ, đất soi bãi hoặc đất nương rẫy ở vùng thấp với khí hậu mát mẻ quanh năm. Cây bí hương là loại giống của địa phương, rất dễ chăm sóc, ít dịch bệnh, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng nơi đây. Với cách gieo hạt rồi lấy cây mầm đem trồng, thời gian gieo vào khoảng tháng 2 (dương lịch) hằng năm.  Sau khi trồng khoảng 70 - 80 ngày đã cho thu hoạch quả non, thời gian sinh trưởng có thể kéo dài đến 120 ngày, năng suất trung bình đạt từ 15- 30 tấn/ha. Khác với giống bí đao thông thường có hình dạng thuôn dài, vỏ mỏng, bí thơm Thạch An có dáng quả ngắn hơn, vỏ dày và cứng. Trọng lượng quả bình quân của bí thơm Thạch An từ 1,5 – 4kg/quả, chiều dài trung bình khoảng 20 - 30 cm, đường kính khoảng 10-20 cm thịt quả màu phớt xanh, thơm, dẻo, vị đậm rất hấp dẫn người sử dụng. Gía bán giao động từ 8.000 - 20.000 đồng/kg tuỳ từng thời điểm như: đầu vụ, giữa vụ hay cuối vụ và tuỳ thuộc vào từng năm được mùa hay mất mùa. Nhưng dù giá cao hay thấp thì từ việc bán bí đã giúp cho các gia đình ở xã Lê Lai có thu nhập đáng kể, vơi đi phần nào khó khăn và nhiều gia đình đã làm giàu từ việc bán bí thơm. Thời điểm thu hoạch là khi vỏ bí có màu xanh đậm hoặc xanh phủ phấn trắng, thường thì bà con nơi đây sẽ cắt bí vào buổi sáng, để cả cuống, bọc báo cẩn thận để vận chuyển.

Đã có nhiều người tính chuyện đưa bí hương đi nơi khác trồng, có cả ý trồng trên sân thượng, hàng rào… Nhưng đặc sản này kén đất nên đi nơi khác không hợp khí hậu, nước tưới, thổ nhưỡng nên trồng không thành công, có thể đậu quả, nhưng mùi không thơm như trồng ở đất Lê Lai. Người dân Thạch An coi cây bí như người bạn tri kỷ của họ vì loại cây này đã được trồng từ nhiều đời. Nó được trồng từ thời bao cấp - khi cuộc sống còn vô vàn những thiếu thốn khó khăn, và ngày nay khi đã được "ăn ngon mặc đẹp" thì người dân Lê Lai vẫn không bỏ cây bí thơm. Từ những bậc cao niên cho đến các em nhỏ hay những con người sinh sống trong làng - họ chính là nhân tố quan trọng để bí thơm mãi trường tồn cùng thời gian, là một nét văn hóa cộng đồng đặc sắc trong phong cách ẩm thực riêng có của địa phương./.

Tác giả bài viết: P.H

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

PHIM PHỔ BIẾN KIẾN THỨC KH&CN


HOẠT ĐỘNG THAM MƯU TƯ VẤN

KỶ YẾU KH&CN

THÔNG TIN NHIỆM VỤ KH&CN

CÔNG TÁC XUẤT BẢN

THỐNG KÊ TRUY CẬP

Đang truy cậpĐang truy cập : 111

Máy chủ tìm kiếm : 3

Khách viếng thăm : 108


Hôm nayHôm nay : 13036

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 275206

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 16485624

NHÃN HIỆU TẬP THỂ















Trang thông tin điện tử Sở KH&CN Cao Bằng