Trang nhất » Kỷ yếu KH&CN » Tóm tắt ĐT/DA 2016-2020

Nghiên cứu thực trạng và đề xuất một số giải pháp tạo quỹ đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, tỉnh Cao Bằng

Thứ tư - 18/08/2021 23:20
Chủ nhiệm đề tài: PGS.TS. Hồ Thị Lam Trà Cơ quan chủ trì: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Thời gian thực hiện đề tài: 6/2018- 6/2020 Lĩnh vực nghiên cứu: Khoa học xã hội và nhân văn
I. Đặt vấn đề
Cao Bằng là một tỉnh biên giới phía Bắc, để phát triển kinh tế thì nhu cầu về quỹ đất phục vụ xây dựng cơ sở hạ tầng ngày càng tăng. Tỉnh cần phải có quỹ đất dự phòng để cung ứng và tham gia vào thị trường, bình ổn thị trường bất động sản, vừa hạn chế những cơn sốt đột biến về đất đai, vừa chống đầu cơ đất đai một cách hiệu quả. Bên cạnh đó nhu cầu sử dụng đất “sạch” của các Nhà đầu tư ngày càng lớn. Hiện nay, hầu hết các Nhà đầu tư, tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng đất đều phải tự tìm đất, tự tổ chức, thực hiện công tác giải phóng mặt bằng nên tốn nhiều thời gian, làm chậm quá trình đầu tư, do Nhà đầu tư phải thông qua nhiều khâu môi giới trung gian, thiếu sự can thiệp hữu hiệu của Nhà nước và có tác động tiêu cực đến giá trị sản phẩm. Do đó, Nhà đầu tư mong muốn một quy trình tiếp cận đất đai nhanh hơn để giảm bớt những thủ tục phiền phức liên quan tới đất đai. Các tổ chức trong và ngoài nước, các Chủ đầu tư muốn được chủ động về thời gian, tiết kiệm chi phí và tăng hiệu suất đầu tư của dự án, do vậy cần có sẵn quỹ đất đã hoàn chỉnh cơ sở hạ tầng để giới thiệu cho họ lựa chọn và thuê lại với giá cả hợp lý. Như vậy vừa có dịch vụ “một cửa” về đất đai sau khi dự án được duyệt, để nhanh chóng triển khai đầu tư vừa khai thác hiệu quả quỹ đất, tăng nguồn thu cho ngân sách.
Quy hoạch sử dụng đất của tỉnh đến năm 2020 đã được phê duyêt. Để thực hiện phương án quy hoạch, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, thì công tác tạo quỹ đất đóng vai trò rất quan trọng, góp phần tạo quỹ đất sạch phục vụ cho xây dựng các khu công nghiệp, khu đô thị, cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội, các dự án phát triển sản xuất khác và sử dụng hiệu quả các loại đất, giúp tỉnh hoàn thành các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương theo hướng hiệu quả, bền vững. Thực tế công tác tạo quỹ đất của tỉnh hiện còn nhiều khó khăn, vướng mắc như hoạt động của các tổ chức có chức năng tạo quỹ đất chưa đạt hiệu quả như mong đợi, chính sách bồi thường giữa các dự án thuộc trường hợp Nhà nƣớc thu hồi đất và dự án không thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đã phát sinh nhiều bất cập. Nguồn vốn phục vụ cho công tác tạo quỹ đất còn hạn chế và chưa rõ ràng…vì vậy, việc “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất một số giải pháp tạo quỹ đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Cao Bằng” nhằm đánh giá thực trạng tạo quỹ đất của tỉnh Cao Bằng, giai đoạn 2011-2017; Nghiên cứu nhu cầu tạo quỹ đất phục vụ phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh Cao Bằng đến năm 2025, từ đó đề xuất một số giải pháp về tạo quỹ đất phục vụ phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh Cao Bằng, góp phần bổ sung thêm cơ sở lý luận và thực tiễn về tạo quỹ đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Cao Bằng, cũng như các địa phương khác có điều kiện tương tự.
II. Mục tiêu nghiên cứu:
- Nghiên cứu thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng, nhu cầu và khả năng tạo quỹ đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Cao Bằng.
- Xây dựng cơ sở dữ liệu của công tác quản lý quỹ đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Cao Bằng.
- Đề xuất các giải pháp chính sách, tổ chức thực hiện với các cấp, các ngành cho công tác tạo quỹ đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Cao Bằng.
III. Kết quả nghiên cứu:
Tổng diện tích tự nhiên toàn tỉnh Cao Bằng là 670.026 ha. Trong đó: Nhóm đất nông nghiệp là 618.466 ha, chiếm 92,30% tổng diện tích đất tự nhiên toàn tỉnh; Nhóm đất phi nông nghiệp là 29.870 ha, chiếm 4,46% tổng diện tích đất tự nhiên toàn tỉnh; Nhóm đất chưa sử dụng là 21.690 ha, chiếm 3,24% tổng diện tích đất tự nhiên toàn tỉnh. Phương án quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020, kế hoạch sử dụng đất 5 năm kỳ đầu (2011-2015) tỉnh Cao Bằng và Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020, và kế hoạch sử dụng đất 5 năm kỳ cuối (2016-2020) tỉnh Cao Bằng là cơ sở để tỉnh Cao Bằng triển khai công tác tạo quỹ đất.
Tạo quỹ đất là một trong những công việc quan trọng khi thực hiện các dự án đầu tư. Đây cũng là vấn đề nhậy cảm, đặc biệt đối với hình thức Nhà nước thu hồi đất vì nó ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực, đời sống xã hội của người sử dụng đất, do đó, công tác tạo quỹ đất luôn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Tuy nhiên, trong giai đoạn vừa qua, tỉnh Cao Bằng đã có nhiều cố gắng, nỗ lực nên công tác này đã đạt được những kết quả nhất định, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Cao Bằng. 
Để đáp ứng các mục tiêu kinh tế - xã hội giai đoạn 2011-2017, toàn tỉnh tiến hành thu hồi 1.914,399 ha, liên quan đến 12.705 hộ gia đình và tổ chức. Trong đó, diện tích đã hoàn thành công tác thu hồi là 1.060,016 ha, đạt 55,37% kế hoạch. Diện tích chưa hoàn thành thu hồi là 854,383 ha chiếm 44,63% diện tích cần thu hồi. Có 7 huyện hoàn thành công tác thu hồi đất theo kế hoạch sử dụng đất: Bảo Lạc, Bảo Lâm, Hạ Lang, Thạch An, Thông Nông, Trà Lĩnh và Trùng Khánh. Thành phố Cao Bằng có tổng diện tích cần thu hồi theo kế hoạch là lớn nhất (991,085 ha) chiếm 51,77% tổng diện tích cần thu hồi trong toàn tỉnh, tuy nhiên đến nay diện tích chưa hoàn thành công tác thu hồi cũng còn lớn nhất (759,631 ha), chiếm 88,91% tổng diện tích chưa hoàn thành công tác thu hồi của toàn tỉnh.
Tiến độ thực hiện của một số dự án còn chậm vì nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân là trình tự, thủ tục còn phức tạp, chưa bố trí kịp thời các khu tái định cư để di chuyển chỗ ở cho các hộ dân có đất bị thu hồi. Phương án quy hoạch sử dụng đất của một số dự án chưa thật sự hợp lý. Việc kéo dài thời gian thực hiện dự án đã kéo theo các hệ lụy như phải điều chỉnh tăng mức đầu tư vì chế độ tiền lương, giá nguyên vật liệu, giá đất thay đổi; gặp khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện tiếp theo do chính sách pháp luật bị thay đổi, điều chỉnh, trong đó có cả thay đổi quy định của pháp luật theo hướng gây bất lợi cho người sử dụng đất hoặc chủ đầu tư hoặc Nhà nước. Trong quá trình thực hiện công tác tạo quỹ đất, việc người dân thắc mắc về xác định giá đất còn thấp tại một số dự án vẫn diễn ra.   
Tỉnh Cao Bằng chưa hoàn toàn chủ động tạo lập quỹ đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất để làm chủ được nguồn cung, điều tiết thị trường bất động sản là giá trị quyền sử dụng đất, tăng nguồn thu ngân sách nhà nước. Trong khi Luật Đất đai năm 2013 quy định phần lớn các dự án phải thực hiện giao đất/cho thuê đất phải theo hình thức đấu giá quyền sử dụng đất. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là tỉnh Cao Bằng phải tạo được quỹ đất sẵn sàng để đấu giá/đấu thầu quyền sử dụng đất cho các công trình dự án theo quy hoạch.
Trong quá trình tạo quỹ đất, đa số người dân ủng hộ, đồng thuận với chủ trương triển khai các dự án, chấp hành tốt các quy định của pháp luật. Nhƣng bên cạnh đó, vẫn có trường hợp người dân không đồng tình, đề nghị những quyền lợi mà pháp luật không cho phép. Có một bộ phận nhỏ người sử dụng đất chưa hiểu rõ, đúng, đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của mình. Do đó, cần phải tăng cường tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật đến người dân, tổ chức.
Do vậy trong giai đoạn 2020-2025 công tác tạo quỹ đất của tỉnh Cao Bằng cần đạt đƣợc mục tiêu: sử dụng quỹ phát triển đất một cách hiệu quả để chủ động tạo lập quỹ đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, làm chủ được nguồn cung, điều tiết thị trường bất động sản sẵn sàng để đấu giá/đấu thầu quyền sử dụng đất cho các công trình dự án theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác tạo quỹ đất của tỉnh Cao Bằng: Giải pháp về chính sách; Giải pháp về tài chính như, về giá đất, Bảo đảm vốn để phát triển đất theo dự án đã được phê duyệt; Giải pháp về quy hoạch; Đầu tư phát triển hạ tầng theo quy hoạch và cung đất cho nhu cầu kinh tế-xã hội; Tăng cường hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất; Xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ công tác tạo quỹ đất của tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2020-2025.
Một số giải pháp để tăng cường công tác tạo quỹ đất của tỉnh Cao Bằng trong thời gian tới: xác định giá đất phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội với từng trường hợp cụ thế; bảo đảm vốn cho các dự án đã được phê duyệt; xây dựng quy hoạch tổng thể và quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2020-2030; Đầu tư phát triển hạ tầng theo quy hoạch và cung đất cho nhu cầu kinh tế - xã hội; Khai thác giá trị tăng thêm của đất sau khi đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng; Tổ chức quản lý mục đích sử dụng đất theo qui hoạch, quản lý và phát triển quỹ đất dự trữ... đã được đưa ra nhằm tăng cường công tác tạo quỹ đất cho tình Cao Bằng trong thời gian tới. Góp phần bổ sung thêm cơ sở lý luận và thực tiễn về tạo quỹ đất phục vụ phát triển kinh tế -xã hội của tỉnh Cao Bằng, cũng như các địa phương khác có điều kiện tương tự.
IV. Kết luận:
Cơ sở dữ liệu của công tác tạo quỹ đất đã được xây dựng, là bộ dữ liệu cung cấp thông tin các dự án thu hồi đất đã được triển khai trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn 2011-2017, tính đến hết năm 2017 dự án nào đã hoàn thành, dự án nào đang triển khai. Hàng năm Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Cao Bằng có thể cập nhật thông tin của các dự án đã được triển khai và hoàn thành. Do vậy, cơ sở dữ liệu của công tác tạo quỹ đất sẽ giúp cho Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Cao Bằng quản lý được công tác tạo quỹ đất theo thời gian và không gian tại các huyện và thành phố trong tỉnh, từ đó có thể tham mưu giải quyết các cơ chế chính sách liên quan đến việc thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư các công trình trọng điểm và các công trình có vướng mắc trên địa bàn tỉnh.
V. Kiến nghị:
1. Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng cần chỉ đạo Ủy ban Nhân dân các  huyện thành lập Trung tâm Phát triển Quỹ đất theo đúng quy định của Luật Đất đai hiện hành.
Ủy ban Nhân dân cấp huyện cần chủ động trong công tác tạo quỹ đất, áp dụng các giải pháp tăng cường công tác tạo quỹ đất phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương, tăng nguồn thu tài chính từ đất đai. 
Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Cao Bằng tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng các giải pháp tăng cường công tác tạo quỹ đất phù hợp với điều kiện cụ thể của huyện và thành phố với các dự án thuộc thầm quyền quản lý của tỉnh. Đồng thời hàng năm cập nhật cơ sở dữ liệu tạo quỹ đất, để quản lý công tác tạo quỹ đất của tỉnh tốt nhất.
2. Đối với các tỉnh có điều kiện về tự nhiên, kinh tế xã hội và mức độ phát triển tương tự như của tỉnh Cao Bằng có thể vận dụng kết quả nghiên cứu của đề tài này trong việc xây dựng bộ giải pháp cho công tác tạo quỹ đất.
3. Đề tài chưa đi sâu nghiên cứu kết quả thực hiện tạo quỹ đất thông qua hình thức tự thỏa thuận giữa chủ đầu tƣ và người sử dụng đất. Đề nghị được nghiên cứu tiếp trong tương lai để đánh giá một cách toàn diện hơn về công tác tạo quỹ đất của tỉnh Cao Bằng.
 
Tổng số điểm của bài viết là: 10 trong 2 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

PHIM PHỔ BIẾN KIẾN THỨC KH&CN


HOẠT ĐỘNG THAM MƯU TƯ VẤN

KỶ YẾU KH&CN

THÔNG TIN NHIỆM VỤ KH&CN

THỐNG KÊ TRUY CẬP

Đang truy cậpĐang truy cập : 143

Máy chủ tìm kiếm : 4

Khách viếng thăm : 139


Hôm nayHôm nay : 12837

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 250216

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 16460634

CÔNG TÁC XUẤT BẢN

NHÃN HIỆU TẬP THỂ















Trang thông tin điện tử Sở KH&CN Cao Bằng