Trang nhất » Kỷ yếu KH&CN » Tóm tắt ĐT/DA 2001-2005

Ứng dụng nuôi cấy mô dược liệu quý hiếm

Chủ nhiệm đề tài: Hoàng Thị Lệ

Đơn vị thực hiện: Trung tâm Thực nghiệm và Chuyển giao KHCN

Thời gian thực hiện: 2000-2001

I. Đặt vấn đề

Với trên 669.000 ha diện tích đất tự nhiên, trong đó, diện tích đất có rừng chiếm 45% diện tích tự nhiên, rừng Cao Bằng vốn có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, đa dạng. Tuy nhiên, việc khai thác rừng lấy lâm sản phục vụ đời sống đã làm cho cây rừng ngày càng nghèo đi, nhất là đối với các loại cây thực vật quý hiếm. Những loại thực vật quý hiếm có cả những cây dược liệu, trong đó, cây kim tuyến và chè đắng đã bị người dân địa phương khai thác bừa bãi đem bán sang Trung Quốc, do đó đã làm cạn kiệt loài cây dược liệu quý hiếm này. Xuất phát tự thực tế đó, Trung tâm Thực nghiệm và Chuyển giao KHCN Cao Bằng đã triển khai đề tài “Ứng dụng nuôi cấy mô dược liệu quý hiếm” nhằm nghiên cứu, bảo tồn và phát triển 2 loại cây trên.

II. Mục tiêu

- Nhân giống thành công cây kim tuyến bằng phương pháp nuôi cấy mô,

- Phân tích các chất hoá học có liên quan tới tác dụng dược lý của lá chè đắng.

III. Kết quả nghiên cứu

1. Cây kim tuyến

Việc điều tra cây kim tuyến được tiến hành qua 2 đợt tại Khuổi Mà Phia đến xã Thành công và Khau Vài xã Thành công cho thấy có 3 loại kim tuyến: kim tuyến nhung, kim tuyến đỏ và kim tuyến xanh.

a) Đặc điểm và tình hình sinh trưởng phát triển trong môi trường tự nhiên:

- Cây kim tuyến mọc sát đất, có rễ ở đốt ngầm bám vào đất, thân có nhiều đốt màu đỏ tím hoặc tím hồng, lá hơi tròn hình bầu dục. Cây thường mọc ở nơi ẩm có thảm mụ dày 15-20cm, dưới 3 tầng lá cây rừng, cây thân gỗ cao 15-20cm, cây vầu và dưới cây sa nhân. Cây ưa ẩm, chỉ mọc ở nơi có khe suối lên đến lưng trừng đồi…

- Khi số lá xanh trên cây đạt trên 10 lá (mỗi lá tương ứng với 1 đốt) thì cây ra hoa vào tháng 10 dương lịch, nở rộ vào tháng 11 và tàn vào tháng 12. Hoa chùm ra ở chồi ngọn, sau khi hoa tàn sẽ bật chồi nách vào tháng 2 năm sau. Mỗi cây chỉ có 1 chồi mầm sinh trưởng ra lá rồi lại ra hoa, hoa kết hạt chín rơi xuống đất gặp điều kiện thuận lợi nảy mầm lớn lên thành cây trưởng thành và phát triển.

b. Kết quả nuôi cấy mô cây kim tuyến trong phòng thí nghiệm:

Qua nghiên cứu đã nhân giống thành công giống cây Kim tuyến bằng phương pháp nuôi cấy mô, đã nhân được 400 bình chồi và đưa ra vườn ươm trồng 5.000 cây kim tuyến. Kết quả theo dõi cho thấy, cây Kim tuyến là loài cây hoang dại mọc tự nhiên ở trong rừng, thường mọc ở những nơi có tầng mùn của lá rừng dày 20-30cm, có độ ẩm cao 75%, dưới nhiều tầng tán lá rừng và ở độ cao hơn 1.000 so với mặt nước biển. Dù đã nhân giống thành công giống cây Kim tuyến bằng phương pháp nuôi cấy mô, nhưng khi trồng ra vườn ươm cây sinh trưởng phát triển rất kém, năng suất thấp.

2. Kết quả phân tích lá chè đắng

Bằng các phương pháp hoá học và  bằng phương pháp sắc ký lớp mỏng đã xác định được trong lá chè đắng có 5 nhóm chất: Saponin tritecpen, Flavonoid, Acid hữu cơ, Polysaccharid và Carotenoid. Thành phần chính trong lá chè đắng là Saponin tritecpen (từ 5,1-5,5%). Saponin là nhóm chất có nhiều tác dụng sinh học như: Tăng lực, tăng cường miễn dịch, kích thích thần kinh, chống viêm, hạ huyết áp, hạ cholesterol… Nhóm chất Flavonoid trong lá chè đắng có tác dụng chống oxy hoá khử, tăng độ bền vững mạch máu, giảm nguy cơ tai biến mạch máu ở người cao tuổi. Hợp chất Carotenoid đang được áp dụng đề điều trị các khối u lành và ác tính. Polysaccharid thảo mộc là đối tượng thu hút sự chú ý của nhiều nhà nghiên cứu, đặc biệt dùng làm thuốc tăng cường miễn dịch và chống ung thư, trong lá chè đắng cũng có chất Polysaccharid./.

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

HOẠT ĐỘNG THAM MƯU TƯ VẤN

KỶ YẾU KH&CN










Bộ KHCN
Sở hữu trí tuệ

 

THỐNG KÊ TRUY CẬP

Đang truy cậpĐang truy cập : 30

Máy chủ tìm kiếm : 4

Khách viếng thăm : 26


Hôm nayHôm nay : 3261

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 79147

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 4792404